Áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp hạ nhiệt

Tiêu đề: Áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam được dự báo hạ nhiệt mạnh trong quý III/2026

Từ khóa: trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam, đáo hạn trái phiếu, mua lại trước hạn, ngân hàng, bất động sản, MBS Securities, thị trường trái phiếu

Nội dung bài viết:

Mở đầu

Theo báo cáo mới công bố ngày 17/6 của MBS Securities (MBS), thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực trong nửa đầu năm 2026. Bối cảnh hiện tại được hỗ trợ bởi ba yếu tố chính: hoạt động mua lại trước hạn tăng mạnh, áp lực đáo hạn trong quý III giảm đáng kể và tỷ lệ trái phiếu chậm thanh toán vẫn ở mức thấp so với quy mô toàn thị trường.

Diễn biến này cho thấy thị trường đang dần phục hồi sự ổn định sau giai đoạn chịu nhiều sức ép thanh khoản. Tuy vậy, bức tranh chung vẫn chưa hoàn toàn đồng đều giữa các nhóm ngành, khi bất động sản tiếp tục là lĩnh vực chịu áp lực lớn nhất cả về đáo hạn lẫn chi phí vốn.

Áp lực đáo hạn quý III giảm mạnh

MBS ước tính trong quý III/2026, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp đến hạn vào khoảng 1,24 tỷ USD, giảm 47% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức sụt giảm đáng chú ý, phản ánh chu kỳ đáo hạn đang dịu đi rõ rệt sau giai đoạn căng thẳng kéo dài.

Trong cơ cấu này, bất động sản vẫn là nhóm chiếm tỷ trọng lớn nhất với khoảng 756 triệu USD, tương đương 61% tổng giá trị đáo hạn của quý. Điều đó cho thấy dù áp lực chung đã giảm, rủi ro tập trung theo ngành vẫn còn hiện hữu, đặc biệt với các doanh nghiệp có nhu cầu tái cơ cấu nợ cao hoặc dòng tiền bán hàng chưa phục hồi hoàn toàn.

Ở chiều ngược lại, tình trạng chậm thanh toán đang được kiểm soát ở mức tương đối thấp. Trong tháng 5, thị trường chỉ ghi nhận 2 lô trái phiếu không thanh toán đúng hạn cả gốc và lãi, với tổng giá trị gần 8,5 triệu USD. Tính đến cuối tháng 5, tổng giá trị nghĩa vụ chậm thanh toán ước đạt 1,26 tỷ USD, tương đương 2,3% dư nợ trái phiếu doanh nghiệp đang lưu hành. Tỷ lệ này chưa phải là thấp tuyệt đối, nhưng cho thấy rủi ro vỡ nợ diện rộng chưa xuất hiện.

Mua lại trước hạn tăng mạnh, ngân hàng dẫn dắt

Một trong những điểm sáng nổi bật nhất của thị trường là hoạt động mua lại trái phiếu trước hạn tiếp tục tăng mạnh. Riêng trong tháng 5, giá trị trái phiếu được mua lại trước hạn đạt khoảng 1,6 tỷ USD, tăng 82,5% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, khối ngân hàng chiếm tới 93,7% tổng giá trị mua lại trước hạn trong tháng, tương đương khoảng 1,49 tỷ USD, cao gấp 3,5 lần cùng kỳ. Điều này phản ánh khả năng chủ động nguồn vốn và sự linh hoạt tài chính tốt hơn của hệ thống ngân hàng so với nhiều ngành khác.

Trong khi đó, mua lại trước hạn của bất động sản chỉ đạt khoảng 96 triệu USD, giảm 77,4%, chiếm 6,2% tổng giá trị mua lại trong tháng. Sự chênh lệch lớn giữa hai nhóm ngành cho thấy ngân hàng đang đóng vai trò “đệm an toàn” cho thị trường, còn bất động sản vẫn phải đối mặt với áp lực cân đối dòng tiền chặt chẽ hơn.

Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, tổng giá trị trái phiếu được mua lại trước hạn đạt khoảng 3,26 tỷ USD, tăng 32,8% so với cùng kỳ. Trong đó, ngân hàng là động lực chính, chiếm 80,6% toàn thị trường, tăng tới 211%. Đây là một tín hiệu quan trọng, bởi việc chủ động thu hẹp dư nợ cho thấy các tổ chức phát hành đang cố gắng giảm rủi ro tái cấp vốn trong bối cảnh mặt bằng lãi suất vẫn chưa thực sự thấp.

Phát hành sơ cấp ổn định, ngân hàng lấy lại vị thế

Ở thị trường sơ cấp, hoạt động phát hành trong tháng 5 nhìn chung duy trì trạng thái tương đối ổn định so với tháng trước. Tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp đạt 2,12 tỷ USD, giảm 23,6% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong cơ cấu phát hành, ngân hàng một lần nữa vươn lên vị trí dẫn đầu với tổng giá trị khoảng 1,3 tỷ USD, tăng 70% so với tháng 4 nhưng vẫn thấp hơn 32,3% so với cùng kỳ năm trước. Ba đợt phát hành lớn nhất trong tháng thuộc về MBBank với 360 triệu USD, kỳ hạn 36-120 tháng, lãi suất 8,2%-8,3%; Techcombank với 320 triệu USD, kỳ hạn 24-36 tháng, lãi suất 8,4%; và OCB với 120 triệu USD, kỳ hạn 24-36 tháng, lãi suất 8,5%-8,6%.

Trong khi đó, phát hành của doanh nghiệp bất động sản giảm mạnh 49,4% so với tháng trước, còn khoảng 616 triệu USD, dù vẫn tăng 23% so với cùng kỳ. Đáng lưu ý, lãi suất bình quân có trọng số của nhóm này lên tới 12,5%, cao hơn 3,2 điểm phần trăm so với tháng 4. Mức tăng phản ánh chi phí vốn của các chủ đầu tư vẫn cao, trong đó các đợt phát hành quy mô lớn với mức lãi suất quanh 12,5%/năm đã kéo mặt bằng lợi suất đi lên đáng kể.

Tính trên toàn thị trường, lãi suất bình quân tháng 5 tăng lên 9,7%, cao hơn 0,7 điểm phần trăm so với tháng trước. Cùng với đó, phát hành riêng lẻ tiếp tục chiếm ưu thế áp đảo, với khoảng 2 tỷ USD, tương đương 95% tổng giá trị phát hành trong nước. Điều này cho thấy kênh trái phiếu riêng lẻ vẫn là lựa chọn chủ đạo của doanh nghiệp, nhưng đồng thời cũng đòi hỏi nhà đầu tư phải thẩm định rủi ro kỹ lưỡng hơn.

Góc nhìn từ đầu năm đến nay: thị trường đang tái cân bằng

Tính từ đầu năm đến hết tháng 5/2026, tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp đạt gần 5,9 tỷ USD, tăng 3% so với cùng kỳ. Lãi suất bình quân có trọng số ước đạt 9%, cao hơn đáng kể so với mức 7,3% của năm 2025. Diễn biến này cho thấy chi phí huy động vốn vẫn ở mức cao, song thị trường đã bắt đầu thích nghi với mặt bằng lãi suất mới.

Xét theo ngành, bất động sản vẫn là nhóm phát hành lớn nhất với 2,79 tỷ USD, tăng tới 159,4% và chiếm 47,4% tổng giá trị phát hành. Lãi suất bình quân của nhóm này ở mức 9,5%/năm, kỳ hạn trung bình khoảng 4 năm. Ngân hàng đứng thứ hai với 2,54 tỷ USD, chiếm 43,2% thị trường, lãi suất bình quân 8,3%/năm và kỳ hạn trung bình 4,8 năm.

Những con số này cho thấy cấu trúc thị trường đang dịch chuyển theo hướng cân bằng hơn, với vai trò ngày càng rõ nét của hệ thống ngân hàng trong cả phát hành và mua lại trước hạn. Tuy nhiên, sự phục hồi vẫn mang tính chọn lọc: ngân hàng có nền tảng vốn tốt tiếp tục mở rộng hoạt động, còn bất động sản vẫn phải trả giá vốn cao hơn để tiếp cận dòng tiền mới.

Kết luận

Tổng thể, thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam trong nửa đầu năm 2026 đang cho thấy xu hướng ổn định hơn so với giai đoạn trước. Áp lực đáo hạn trong quý III được dự báo giảm sâu, tỷ lệ chậm thanh toán vẫn được kiểm soát, và làn sóng mua lại trước hạn, đặc biệt từ khối ngân hàng, đã góp phần cải thiện thanh khoản hệ thống.